[…] lezion di ART, dulà che il prof. N. S. nus spieghe e mostre une opare dal mestri Alfredo Pecile…
Talmassonga!
«Bum bum dì e gnot, te isule vulcaniche di Talmassonga, tal mieç dal Ocean Pacific.
Di setemanis il Vulcan al barbote cence padin. Cui lu aial fat inrabiâ? Di tant invelegnât che al è, al impeste l’aiar di solfar, tufant dai orifizis.
Îr dopomisdì, cuntun sclop, al à sgjaventât l’enesim clapon in bore, lât a finîle jù pe grope di un trop di cjavris a passon. Sgurlant e sivilant, spaurint e scorsonant, al à lassât lis mèches a lis plui vanitosis e a ‘nd à secjadis dôs a colp.
E i Pacifics abitants, ce che a fasin? Anìn a viodi»
– – –
«Po stâi che usgnot il brût di cjavre al vedi saciât ancje i plui mangjons de tribù, ma nol è stât dut câs avonde par cuietâju dentri vie: nol passarà trop, a disin, prime che il Vulcan ur peti une ancje a lôr»
E jere vere: il Vulcan nol molave di tampiestâ, tant che il re, preocupât, al veve clamât dongje une samblee straordenarie.
I pichepieris si jerin come dâts ator dal poç principâl dal vilaç e pôc lontan si jerin sentâts i sclapeçocs, cu lis comaris tal mieç, che cun bon spirt pratic a prontavin za la cene par ducj in grancj pignatons parecjâts pe ocasion. La place si jemplave, un gruput daûr chel altri: dai cuei a jerin vignûts jù i pastôrs e subit dopo ancje chei de marine, seguîts di altris piçulis clapis di mistirants. Intal fratimp i vuerîrs a balinavin suturnis in ca e in là, dant patafs cuant che al coventave par mantignî l’ordin, o forsi dome par passâ la ore prin che e tacàs la discussion.
«Il re e i conseîrs cun ande solene a son jessûts dal palaç e a àn cidinât la fulugne. Dopo i rituâi di scree, i àn consegnât il Baston de Peraule a un vecjo coçon, il plui vecjo dal clan. Magari al è restât cence dincj e cjavei, a disin i presints, ma lafè, no si rive migo a chê etât cence un fregul di sintiment»
A jerin ducj in spiete dai conseis dal vieli savi. Che al veve tacât a cjantuçâ: “Anìn anìn a nolis, cumò che al duar il lôf, lu cjaparìn pe code…”. La platee lu cjalave sbarlufide… Dopo uns cuatri sghiribiçs cun doi ûfs di dodo – che par vie de artrite i jerin colâts cuasi subit tai pîts – al veve passât il Baston a une sô cusine, la seconde plui vecje de tribù, che – magari riduçant un pôc ancje jê – un pâr di peraulis su la cuistion si jere sintude di spindilis.
E passant di man in man il Baston ur steve rivant a ducj, grancj e piçui, par che ognidun al podès proferî la sô impinion. A si jerin palesadis dôs liniis principâls di pinsîr:
La plui part a disevin che il vulcan al jere stât saborât di cuatri carognis (i plui babios lu vevin definît “il complot dai turbostrions adespotis”). Chei lazarons a vevin dute la intenzion di fâ scjampâ la puare int e tignîsi la Isule par lôr. Ma e jere ore di vonde!
Il vecjo carampan, chel dai ûfs, si jere distirât par tiere e al domandave pietât batint la man. A fuarce di ridi al jere deventât ros in muse.
Chê altre fazion, invezit, ur contindeve che no coventave vê pôre: a vevin studiât la robe e si jerin inacuarts che, tacant i ponts là che a jerin colâts i crets eietâts dal Vulcan, vignive fûr un dissen precîs a chel de costelazion dal Grant Dindi, il totem ancestrâl. Se a vessin zontât las mans intune lungje cjadene ator dal Vulcan, come tun abraç, chel si sarès bonât e e sarès tacade la Ete dal Dindi, cun promessis di: luianiis plui che no dîs, bon timpe vitoriis siguradis tal Campionât dal Arcipelac.
«”Ancjemò cun chê menade dal Dindi?”, al à di vê pensât il vecjat, sgagnint a ûs un cjaval. Il puar om, restât cence flât, al à tirât i sghirets, ma cuntune biele espression di ligrie su la muse. “Metarès la firme, jo”, al à comentât un dai vuerîrs strissinant vie il cuarp»
Il Baston i jere rivât infin a Bertolt, il canoâr, e lui nol veve pierdût timp: “Ma la vêso finide di dî stupidagjinis? E i strions, e il dindi… cjalait che chi al sclope dut! Scugnìn jessi di une altre bande in chel moment”. Sameave però che nissun lu ves scoltât: difat a continuavin a barufâ su chei stes discors di prime.
Bertolt al veve vosât plui fuart: “Al tone, us torni a dî, al tone! O vin di lâ vie, cjatâ un puestut par sorevivi intal fratimp. Anzi, o varessin propit di trasferîsi tune altre isule; podint, une che no vedi vulcans tal mieç”.
Par cualchi secont, la tribù interie lu veve voglonât cun musis di cocâl; ma in cualchi mût la fuarce des peraulis e veve rivât infin a travanâ ancje i çurviei plui pençs. Provocant dut a bot panic e rabie.
“Pipinot! Cui crodistu di ingjanâ? Sêstu dacuardi cui strions?” a berlavin di une bande, e jù claps al puar Bertolt.
“Ma no tu sâs che il mâr al è infestât di colombris e altris mostros?”, di chê altre bande, e jù claps a Bertolt ancje lôr. “Tu âs plui cûr che sintiment!”
Intant i vuerîrs, nasade la scuse perfete, ur devin di chei patafs a ducj che al deve gust di viodi; e il vulcan, sul fonts, al sivilave ogni secont plui fuart.
Bertolt al jere tornât cjase corint (al mancjave pôc che lu sacrificassin al Vulcan!) e tirade fûr de berzarie la sô canoe plui biele, al veve cirût di convinci almancul barbe Todero (astensionist fin di frut) a scjampâ vie cun lui.
“E parcè, saraio migo colpe jo? Jo di ca no mi môf” al veve rispuindût sbrufant. “Il Vulcan, pluitost, ma no si vergognial?”. E disint cussì, al veve tacât a fâ bocjatis e sberlefs in direzion di chel so nemì. “Hah, ma tu vignarâs adoremus!”.
Bertolt, cuntun suspîr, al veve metude la canoe te aghe e al jere montât sù a la svelte.
«Il coragjôs al tente la imprese: si slontane di buride, al voghe cun snait in viste de salvece, o sin dongje dal travuart. Esultance tra i tifôs: isse, isse!
Ma il destin nol à destinât un tant e in forme di dincj al ferme il nestri eroi: une orche sassine, svelte e gaiarine, e je jessude dai abìs marins. Il zovin si difint cun diestrece cul so rem, ma al è inutil. La orche lu à glotût intîr.
A vô in studio»
di Pablo Gortan
#818
3 comments
Lasse une rispueste Cancele rispueste
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.
Scrivinus a contecurte[at]gmail.com
Jentre te Liste di Contecurte
Ultins coments
Masse fuart! O ai fate une biele ridade. Tommaso
Graciis par chest articul une vore interessant, che al à dal sigûr stiçade la mê curiositât di aprofondî lis leturis…
A son passâts pe Ostarie
Adelmo Della Bianca Alessandro Valoppi Alessia Meacci Alessio Ecoretti Angelo Floramo Barbara Battel Bepi Zefon Carli Pup Cecilia Liva Checo Tam Christian Romanini cjadenedicontecurte Covidcurte Day Cristina degli Uomini Davide Peressoni Di Suald DoneBete Dree Venier Eduart Baschera Egle Taverna El Fari Eline Enrico Tomasi Eowin Fantacorsecurte Ferdinando Passone Francesca Giorgetti Franco Marchetta Franco Vigo Frank Spada Fuguline Fulvio Romanin Gaetan Cogôi Galliano di Buenos Aires Gianfranco Pellegrini Gianluca Franco Giuliana Pellegrini Guido Covàs Isa Dorigo Ivano Urli Jacum Tiburzi Jacum Trevisan Jaio Furlanâr Javier Moscufo L'Antescûr Laura Dri Laurin Zuan Nardin Lenart Gjavedon Leonore Lorele la Morete Luche Bagnarol Luciano Marinig Lupo Manarie Maghe Olstrele Marcello Marangone Marcelo Del Mestre Margarite Cogôi Maria Veronica Moscufo Mario Facile Marisa Gregoris Mariute Massim Furlan Massimilian Glîr Maurizio Di Fant Maurizio Mattiuzza Michele Vuardianut Calligaris Michêl Londar Milio dai cjans Nello Malisano Noemi Salva Norma Romotowski O. Zete Pablo Gortan Pablo Martres Passadôr Patrizia Torossi Pauli Fantini Pauli Jacuz Pieri Moràs Pierina Gallina Plume di Ingjustri Rafaêl Serafin Renzo Brollo Renzo Turùs Ricardo Gregoretti Ricart Tiburzi Rudy Citòs Sandri Carrozzo Scoltecurte Silva Ganzitti Spirt Anonim Stefano Gasti Stefano Lombardi Stiefin Asquini Stiefin Morat Stiefin Stefanut Stralunade Tiziana Novello Tommaso Pascolo Zorz Cesaratto






Ogni tant si sint dî che il furlan si lu dopre dispès par scrivi di robis di une volte, e un pôc e je vere. Ma ogni tant no, ogni tant al è cualchi matuç che al scrîf robis fûr cu la cassele, un pôc orwellianis, un pôc adamsianis, e soredut, une vore furlanis. Cui? Ve chi un! Il nestri Cramâr de ostarie, Pablo Gortan, che dret sparât from Praghe al pense ben di molânus – intant che o spietin une Ecuméne che i vin ordenât – cheste vore mestre di fantasience sociâl. Une lûs sul mont che al va in piês? Un pûr divertissment par gjoldisi Talmassonga? A voaltris il judizi… Il Vulcan, intant, nol ferme di sborfâ! Leieitle, cheste, che pardabon us lassarà il cjâf a nolis!
Bielonone cheste conte. Soredut i personagjos de vicende, un miôr di chel altri.
Pablo, fasinus ridi ancjemò che di chescj timps ’nt vin bisugne.
Mandi
Pauli Jacuz
il mâr al è infestât di colombris <3